Tην τρίτη μετά μετά την Κυριακή του Πάσχα στην παραλία της Συκιάς , ένα παραδοσιακό έθιμο με ιπποδρομίες λαμβάνει χώρα κάθε χρόνο.
Προς τιμή του Αγίου Γεωργίου ένα έθιμο που έχει ρίζες από την Βυζαντινή περίοδο , και για να θυμίζει την εποχή της Τουρκοκρατίας που οι Τούρκοι απαγόρευαν την ιππασία , οι νέοι της Συκιάς εδώ και πολλά χρόνια αναβιώνουν αυτό το έθιμο τρέχοντας με τα άλογά τους σε αυτούς τους αγώνες.

Αρχικά , οι αλογοδρομίες γινόντουσαν στο Εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου , στον κάμπο τηςς Συκιάς, τα τελευταία χρόνια ξεκίνησαν να γίνονται στην παραλία του Αγίου Γιάννη.
Τα βραβεία δίνονται σε διαφορετικές κατηγορίες των αλόγων που συμμετέχουν από όλη την Σιθωνία και μια σειρά από άλλες δραστηριότητες που λαμβάνουν χώρα , όπως παραδοσιακοί χοροί, τραγούδι, φαγητό και ποτό που παρέχονται από τον πολιτιστικό σύλλογο και τον Δήμο που είναι και υπευθυνος για την οργάνωση των αγώνων.

Έτσι κάθε χρόνο την τρίτη μέρα η παραλία της Συκιάς γεμίζει ασφυκτικά από κόσμο, ντόπιους αλλά και επισκέπτες που γνωρίζουν για το έθιμο αυτό και άλογα μαζί με τους καβαλάρηδες τους.
Αξίζει να σημειωθεί πως ο αριθμός των αλόγων και αναβατών έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρονια και ίσως η Συκιά να έχει αναλογικά, το μεγαλύτερο πληθυσμό αλόγων σε όλη την  Βόρεια Ελλάδα.

Η Συκιά αλλάζει και αποκτά μέρα με τη μέρα όλο και περισσότερο από το παραδοσιακό της χρώμα.
Με την πλακόστρωση των μικρών και μεγάλων της δρόμων και σοκακιών , ένα έργο που ξεκίνησε τον τελευταίο χρόνο από τον Δήμο, η όψη έχει αισθητά αλλάξει και αρχίζουν να αναδυκνυονται η μοναδική αρχιτεκτονική των παλιών σπιτιών της και η γραφικότητα των γειτονιών μέσα στα ίδια αυτά τα σοκάκια.

Μια βόλτα μέσα στη Συκιά , τους τελευταίους μήνες , σε κάνει και αισθάνεσαι πραγματικά πως ταξιδεύεις πίσω στο χρόνο.

Καλντερίμια στρωμένα με γρανίτη και κάθε γωνιά να κρύβει και μια αισθητική έκπληξη με αρώματα από γλαστρες και κήπους, και μια βαθιά αίσθηση μυσταγωγίας σε κάθε βήμα σε κάθε τικ του ρολογιού να σε ταξιδεύει όλο και πιο βαθειά σε μέρη παράξενα γνωστά και οικεία.

Άνθρωποι φιλόξενοι στις αυλές και παιδιά να παίζουν στο δρόμο και φωνές γεμάτες μουσική , αν αυτό δεν είναι η Συκιά τότε έκανα κάποιο λάθος ;

Όχι φυσικά , στη Συκιά είμαστε και κάνουμε βόλτα στα σοκάκια της…
Από εδώ το παλιό Δημοτικό σχολείο με τις πέτρινες κολόνες του , μου μοιάζει με την Ακρόπολη των Αθηνών, τα τοίχη του καθώς προχωρώ δίπλα τους με τα πεύκα στις αναβαθμίδες τους να αναμιγνύουν το άρωμα τους με τον αέρα μου κόβουν την ανάσα.

Οι φωνές των παιδιών που παίζουν εκεί ψηλα στο προάυλιο είναι οι δικές μας, όλων όσων πέρασαν από αυτο το σχολείο, που παίζουν κυνηγητό και μπάλα και που οι φωνές τους φτάνουν μέχρι την πλατεία.

Εκεί ο Κολόβης και ο Χαρίλαος σερβίρουν καφέδες στα τραπεζάκια γεμάτα κόσμο μπροστά στα καφενεία τους , σήμερα το ΚΑΠΗ με τα περήφανα γερατειά της Συκιάς συνεχίζουν την κουβέντα και την “ξερή” στον ίδιο χώρο με το ίδιο άρωμα και την ίδια αίσθηση με τότε.

Θα πάρω φλόκες από τον Αριστατέλη με τα ψιλά που έχω στην τσέπη και μασώντας θα βγώ μπροστά στην νέα πλατεία , μια που είναι Κυριακή και σκοτινειάζει, θα πάρω τον δρόμο τον κεντρικό όπου όλο το χωριό σήμερα κάνει τη βόλτα του.

Όλοι φοράν τα καλά τους και οι Καφετέριες και τα μαγαζιά γεμάτα φίσκα, από την Ραφαέλα στον Γουγούλη και στον Καζάκα εώς τον Τσαιράκο και τον Μασούρα δεν βρίσκεις κάθισμα να καθίσεις.
Και ο δρόμος μπροστά σήμερα μέρα που είναι.. το “Νυφοπάζαρο” , δεν χωράς να περάσεις.

Παιδιά τρέχουμε στους γεμάτους δρόμους,σήμερα είπαμε είναι Κυριακή, θα φάμε πάστα στην καφετέρεια και παγωτό από τον Μπανάβα στην γωνία της πλατείας , μετά θα πάρουμε σουβλάκι από τον Καζάκα και θα πάμε για ύπνο γιατί αυριο το πρωί έχει σχολείο και ο Δάσκαλος έχει μια “βίτσα” από λυγαριά που σε κάνει να θυμάσαι…

Θα χτυπήσει το κουδούνι και θα ξεχυθούμε πάλι στους δρόμους και τις γειτονιές μας, ο καθένας στη δική του.

Το απόγευμα θα μαζευτούμε όλη η γειτονιά, έχουμε “πόλεμο” με τους άλλους από την άλλη γειτονιά, σπαθιά και τόξα , βέργες και κοντουρούπια θα ανοίξουν κεφάλια και ξύλο θα πέσει, αλλά πριν πέσει το σκοτάδι θα παίξουμε κρυφτό και ιστοριες για φαντάσματα θα πούμε…

Ναι εδώ είμαστε , στην Συκιά και τίποτα δεν είναι πιο όμορφο από αυτό…

Συνεχίζεται…..

Η Συκιά από πολύ παλιά χωρίζετε σε 6 γειτονιές και κάθε γειτονιά είχε την δική της ομάδα , ποδοσφαιρική που έπαιζε ενάντια στις άλλες γειτονιές και την πολεμική της ομάδα , μια που ξεσπούσαν αρκετά συχνά πολεμικές συγκρούσεις ανάμεσα τους.
Ας δούμε τις γειτονιές και τις ομάδες της Συκιάς,  οι “Αγριδοπουλαίοι” στην είσοδο του χωριού που τα συνορά τους φτάναν εώς κάτω από το Ηρώω στου Μερτζεμάκη το καφενείο.
Αμέσως μετά ξεκινούσε η περιοχή των “Αγοραίων” που κάλυπτε την παλιά πλατεία και την αγορά.
Δυτικά και λίγο πιο πάνω ξεκινούσε η περιοχή των “Παργαίων” που τα συνορά τους ακολουθούσαν την νότια πλευρά του δρόμου του σχολείου και της Εκκλησίας και δυτικά φθάναν εώς τη μέση της σημερινής λαικής.
Πιο πάνω ξεκινούσε η περιοχή των “Καραγκοναίων” και η γειτονιά της Καραγκονιάς που έφθανε ως τα τελευταία σπίτια του χωριού μέσα στο λαγκάδι και σο ύψωμα γύρω του.
Πάνω από την Εκκλησία ξεκινούσε η περιοχή των “Παντελαίων” που συνόρευαν με τους “Παργαίους και τους “Καραγκοναίους” από τα δυτικά και φθάναν ως τα τελευταία σπίτια της Πηγάδας.
Και τέλος στην βορινή πλευρα του χωριού ξεκινούσε η περιοχή των “Μυλαίων” που από την παλιά πλατεία έφθανε μέχρι το πηγάδι του Μύλου και στην περιοχή της υπήρχαν η βρύση του Παυλάρα και οι πλακάρες που πήγαιναν οι γυναίκες του χωριού και πλέναν τις κουβέρτες και τις τσέργες τους.

Αυτές είναι οι περιοχές και οι γειτονιές της Συκιάς , κάθε μια με την ιστορία της και τα ιδιαιτερα χαρακτηριστικά της και που μέσα σε αυτές μεγάλωσαν γενιές και γενιές Συκιωτών.

Mαζεύουμε πέντε πέτρες (κατά προτίμηση στρογγυλές λείες και άσπρες ) και ξεκινάμε το παιχνίδι: παίρνουμε μία από τις πέντε και την πετάμε στον αέρα προσπαθώντας με γρήγορη κίνηση να πιάσουμε άλλη μία (όσο η άλλη είναι στον αέρα ) από κάτω και να μείνουμε με δύο πέτρες στο ένα χέρι στο πρώτο στάδιο. Αν καταφέρουμε αυτό συνεχίζουμε πετώντας μία  πέτρα στον αέρα προσπαθώντας να πιάσουμε άλλες δύο από κάτω και εν τέλει να έχουμε τρεις στο χέρι. Αν καταφέρουμε και αυτό επαναλαμβάνουμε την ίδια κίνηση προσπαθώντας να πιάσουμε τρεις και στη συνέχεια και τις τέσσερις πέτρες μαζί με αυτή που πετάμε στον αέρα. Αν δεν καταφέρουμε να το κάνουμε αυτό συνεχίζει ο επόμενος παίχτης. Στο επόμενο στάδιο του παιχνιδιού εργαζόμαστε ως εξής:σχηματίζουμε μία γέφυρα με το αριστερό μας χέρι ώστε ο αντίχειρας να βρίσκεται απέναντι των άλλων δακτύλων και συνεχίζουμε να πετάμε μία πέτρα στον αέρα προσπαθώντας (με το δεξί πάντα) να περάσουμε κάτω από τη γέφυρα μία πέτρα από τις υπόλοιπες. Αυτό συνεχίζεται μέχρι να περάσουμε και τις τέσσερις πέτρες κάτω από τη γέφυρα και να μείνουμε  με τη μια{αυτή που πετάμε στον αέρα}στο χέρι. Νικητής είναι αυτός που θα τελειώσει τα παραπάνω πρώτος!

(Μακριά Γαϊδούρα)

Οι παίχτες χωρίζονται σε δύο ομάδες. Ο αρχηγός της πρώτης ομάδας στέκεται με την πλάτη στον τοίχο και κρατάει από τους ώμους έναν παίχτη της ομάδας του, ο οποίος είναι σκυμμένος με το πρόσωπο προς τον αρχηγό και έχει βάλει το κεφάλι του αναμέσα στα πόδια του .
Οι υπόλοιποι παίχτες της ομάδας κάθονται σκυμμένοι ο ένας πίσω από τον άλλο, πίσω από τον πρώτο παίχτη, και κρατιούνται γερά από τα πόδια του άλλου.
Ο αρχηγός της άλλης ομάδας παίρνει φόρα και πηδάει καβαλικευτά όλη την ομάδα, προσπαθώντας να κάτσει όσο το δυνατόν πιο κοντά στον αρχηγό, έτσι ώστε να υπάρχει χώρος για όλους τους παίχτες της ομάδας του.
Οι υπόλοιποι παίχτες κάνουν το ίδιο. Αν χωρέσουν όλοι και κανένας δεν ακουμπήσει το πόδι του κάτω, όσο είναι καθισμένοι στην πλάτη της άλλης ομάδας, τότε ο αρχηγός τους σχηματίζει έναν αριθμό με τα δαχτυλά του , από το ένα ως το πέντε, και λέει στον πρώτο που έχει καβαληκέψει, “Μανταλίνα Σανταλίνα και στον κώλο σ’ μια σωλήνα , πόσα είναι αυτά ” και ο άλλος προσπαθεί να μαντέψει, αν κάνει λάθος τότε το παιχνίδι επαναλαμβάνετε με την ίδια ομάδα να βρίσκετε από κάτω, αν βρει τον αριθμό κάθονται οι άλλοι. .

Ο γκλίτσος  παίζεται με δύο ή περισσότερα παιδιά.
Για να παιχτεί το παιχνίδι χρειάζονται δύο ξύλινες βέργες, μια μακριά 60-70 εκ. περίπου (γκλίτσα) και μια μικρή 10-20 εκ. περίπου (γκλίτσος), που είναι ήταν πελεκημένο στις άκρες έτσι ώστε να είναι μυτερό και να εκτινάσσεται προς τα πάνω όταν το χτυπούσαν με την γκλίτσα στις άκρες.
Τα παιδιά βάζουν σημάδι ρίχνοντας πέτρες και όποιος το πλησιάσει περισσότερο αρχίζει πρώτος. Αυτός λοιπόν βάζει πάνω από μια μικρή σκαμμένη εσοχή στο έδαφος το γκλίτσο, παράλληλα προς το έδαφος, κι έχοντας τα άλλα παιδιά απένταντι του, χτυπά με τη γκλίτσα το γκλίτσο για να τον στείλει όσο μπορεί πιο μακριά,  προσέχοντας όμως να μην το πιάσουν τα άλλα παιδιά.
Αν το πιάσει ένα απ’ τα παιδιά, τότε πηγαίνει αυτό το παιδί να ρίξει το γκλίτσο και εκείνος που το έριξε πριν, αλλάζει θέση και πηγαίνει απέναντι με τα άλλα παιδιά. Αν δεν το πιάσει κανείς, τότε κάποιος απ’ τους απέναντι ρίχνει το γκλίτσο για να χτυπήσει την γκλίτσα και να τον “κάψει” , που την τοποθετεί εκείνος που έριξε το γκλίτσο οριζόντια στο έδαφος και αν τη χτυπήσει αυτός παίρνει τη θέση αυτού που έριχνε και αλλάζουν θέσεις.
Αν δε χτυπήσουν τη γκλίτσα, τότε ο κύριος παίχτης βάζοντας το γκλίτσο σε ένα σημείο κοντά στην εσοχή, χτυπάει το γκλίτσο με τη γκλίτσα του σε μία άκρη του και αυτό ανασηκώνεται ψηλά. Κατόπιν ο παίχτης αν το χτυπήσει μία φορά δυνατά τότε μετράει την απόσταση από το μέρος που το ‘ριξε μέχρι το σημείο που έπεσε με τη γκλίτσα του και όποιο νούμερο βρει, αυτό είναι οι πόντοι που κέρδισε.
Επίσης αν πριν χτυπήσει το γκλίτσο του για να το στείλει μακριά, το χτυπήσει άλλη μια φορά (συνολικά 2) τότε τους πόντους, τους μετράει με το γκλίτσο και όχι με την γκλίτσα. Και αν το χτυπήσει 2 φορές (συνολικά 3), τότε οι πόντοι μετράνε με το διπλάσιο νούμερο που βρίσκεται μετρώντας την απόσταση με το γκλίτσο κ.ο.κ.

Στις θρησκευτικές γιορτές, στις εκκλησιές και στα ξωκλήσια στις εποχιακές συγκεντρώσεις και εργασίες γίνονταν από κείνα τα χρόνια αφορμή για συγκεντρώσεις . Η σύναξη αυτή γεννούσε αισιοδοξία, κέφι και γλέντι στο πλήθος του κόσμου  που δημιουργούσε το πανηγύρι.
Στις πανηγυριώτικες αυτές συγκεντρώσεις  πληροφορούνταν τα νέα άλλων χωριών, αντάλλασσαν γνώμες, έδεναν συμφωνίες, έκαναν συνοικέσια, μα προπάντων ξεσπούσαν σε γλέντι. Ευκαιρίες κοινής χαράς μεταξύ τους  που σφυρηλατούσαν την αρμονία της κοινωνικής ζωής του χωριού, δημιουργώντας ακατάλυτους δεσμούς.
 Καθιέρωσαν τα πανηγύρια αυτά κυρίως τους καλοκαιρινούς μήνες σε γραφικές τοποθεσίες και εκκλησάκια την ημέρα γιορτής των αγίων που προσκυνούσαν και τιμούσαν. Ξεχώριζε πάντα η ημέρα του πανηγυριού στο χωριό που γίορταζε ο Αγιος Αθανάσιος , πολυούχος της Συκιάς, και άλλαζε όψη με τη θρησκευτική και γιορταστική του μορφή.
Ατμόσφαιρα οικειότητας, αγάπης και κεφιού επικρατούσε σε Συκιώτες και επισκέπτες πανηγυριώτες άλλων γειτονικών χωριών.
Περίμεναν τις γιορτές ο κόσμος σαν μεγάλο γεγονός. Από την παραμονή ακόμα, από την ώρα που η καμπάνα θα χτύπαγε εσπερινό, σταματούσε κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα. Ανήμερα της γιορτής η εκκλησιά γέμιζε και αφού τελείωνε το τελετουργικό, άρχιζαν μετά το μεσημέρι, οι επισκέψεις. Παρέες παρέες επισκέπτονταν τους εορτάζοντες. Οι πόρτες πάντοτε διάπλατα ανοιχτές για όλους. Μετά το σερβίρισμα του γλυκού ακολουθούσε ο μεζές και το κρασί. Άρχιζαν τα τραγούδια και οι χοροί που κατέληγαν σε τρικούβερτο γλέντι. Όπου δε υπήρχαν και τοπικές λαϊκές ορχήστρες το κέφι ήταν ατέλειωτο. Στους χειμωνιάτικους μήνες, η βροχή και το χιόνι δεν στέκονταν εμπόδιο, ίσα ίσα μάλιστα.
Πάντα ένας καλός λόγος υπήρχε για τους Συκιώτες μια αφορμή να μετατραπεί σε ένα μεγάλο πανηγύρι και ένα ξέφρενο γλέντι…

Ένα πλήθος λαϊκά ήθη κι έθιμα, λαϊκές εκδηλώσεις, πολιτιστικά στοιχεία, μας έρχονται από τα βάθη του χρόνου και αυτά είναι που ονομάζουμε σήμερα λαϊκή παράδοση. Πάντοτε στις πίκρες της ζωής αναζητάμε τη χαρά, μέσα στον πόνο μας ψάχνουμε λίγη διασκέδαση και ψυχαγωγία.
Αυτές οι ανάγκες δημιούργησαν λογής λογής πολιτιστικά και πνευματικά αγαθά, όπως την δημοτική μουσική και τα τραγούδια, το χορό, τα παραμύθια, τις παροιμίες και τους θρύλους καθώς κι όλα τα παράγωγα της λαϊκής θυμοσοφίας.
 Συντρόφευαν τους Συκιώτες σε κάθε κοινωνική μα και επαγγελματική τους δραστηριότητα: Στις γιορτές, στα πανηγύρια, στους γάμους, στους αρραβώνες,  στα βαφτίσια, στο θέρο και στον τρύγο…
Αυτά όλα με την απλοτητά τους  δημιουργούσαν σχέσεις αγάπης, οικειότητας και ανθρωπιάς. Η αλληλοβοήθεια, η φιλία, η φιλοξενία, η αμοιβαία εμπιστοσύνη, η ανοιχτή και πάντα ζεστή ανθρώπινη καρδιά ήταν αρετές και βιώματα που χαρακτήριζαν την κοινωνική ζωή του παλιού καιρού της Συκιάς. Αυτός ο λαϊκός πολιτισμός με την ομορφιά των παλιών ηθών και εθίμων αχνοφέγγει και ξεθωριάζει με το πέρασμα του χρόνου μπροστά στη σαρωτική μανία του σύγχρονου πολιτισμού που προσπαθεί να μας αποξενώσει …μα εμείς ακόμα αντιστεκόμαστε!!!